Đột quỵ ở người trẻ tuổi: 1 số điều cần lưu ý

Đột quỵ não hiện là căn bệnh nguy hiểm hàng đầu hiện nay. Trước kia bệnh xảy ra chủ yếu ở người cao tuổi, nhưng hiện nay đột quỵ ở người trẻ tuổi ngày càng tăng cao, thậm chí là thanh thiếu niên. Điều này là một thực tế đáng báo động và gây nhiều lo ngại cho cộng đồng.

1. Nguyên Nhân Gây Đột Quỵ Ở Người Trẻ Tuổi

Các yếu tố nguy cơ gây đột quỵ ở người trẻ tuổi thường phức tạp hơn so với người cao tuổi và có thể bao gồm:

1.1 Rối loạn chuyển hóa:

• • Mỡ máu cao: Lượng cholesterol và triglyceride cao trong máu làm tăng nguy cơ hình thành mảng bám trong động mạch.
  • Đái tháo đường: Mức đường huyết cao gây tổn thương mạch máu và tăng nguy cơ đột quỵ.

1.2 Thói quen sống không lành mạnh:

• • • Hút thuốc: Nicotin làm hẹp mạch máu và tăng huyết áp.
    • Lười vận động: Thiếu vận động dẫn đến béo phì, tăng huyết áp và các vấn đề tim mạch.
    • Chế độ ăn uống không lành mạnh: Thực phẩm nhiều muối, chất béo bão hòa và đường tăng nguy cơ các bệnh tim mạch.
    • Sử dụng chất kích thích: Ma túy, rượu bia làm tăng nhịp tim và huyết áp đột ngột.

1.3 Các yếu tố khác:

• • • • Dị tật mạch máu: Các dị tật bẩm sinh hoặc mắc phải của mạch máu não.
      • Viêm mạch: Các bệnh viêm mạch máu tự miễn.
      • Rối loạn đông máu: Các rối loạn đông máu hiếm gặp.
      • Thuốc tránh thai: Ở một số phụ nữ, thuốc tránh thai có thể làm tăng nguy cơ đột quỵ.

2. Phát hiện kịp thời và cứu nguy đột quỵ ở người trẻ tuổi có nguy cơ Đột Quỵ Não và thiểu năng tuần hoàn não nặng do xơ vữa động mạch .

2.1 Dấu hiệu lâm sàng ở bệnh nhân.

Bệnh nhân Lê Tuấn M, sinh 1983 (41 tuổi), trú quán Sơn Tây – Hà Nội. Tiền sử bản thân nghiện thuốc lá nhiều năm, phát hiện tăng huyết áp 3 năm nay, HA cao lên đến 180 mmHg, uống thuốc không thường xuyên; tiền sử gia đình có bộ bị đột quỵ não mất năm 50 tuổi.

Khoảng vài tháng gần đây, người bệnh thường xuyên mệt mỏi, đầu óc choáng váng, nặng khắp đầu, làm việc không tập trung, bải hoải chân tay, tê mỏi khắp người từng lúc. Kèm theo ngủ không sâu giấc. Huyết áp thay đổi, khi tăng 180 mmHg thì đầu choáng váng, loạng choạng; khi huyết áp thấp dưới 120/70mmHg thì người cũng rất mệt, choáng váng, đi đứng loạng choạng, chỉ thích nằm nghỉ. Các triệu chứng thường xuất hiện khi thay đổi thời tiết, khi căng thẳng công việc.

Ngày 4/4/2024, người bệnh tự nhiên bủn rủn chân tay, tê mỏi tứ chi, đi đứng loạng choạng dễ ngã; kèm theo đầu nặng vùng gáy lan lên đỉnh, tê mỏi toàn thân, rất khó chịu. Đo huyết áp 150/90 mmHg. Thể trạng béo, cao 181cm, nặng 95 kg.

 

2.2 Quá trình khảo sát và đánh giá trên bệnh nhân

 Người bệnh được người nhà là nhân viên y tế, biết tiến sĩ Bác sĩ Nguyễn Văn Tuấn là chủ nhiệm chương trình Dự báo đột quỵ não. Sau khi khám lâm sàng, tiến sĩ Tuấn chẩn đoán sơ bộ bệnh nhân có thể bị thiếu dòng máu não toàn thể, cần khảo sát hệ động mạch não.

Kết quả chụp MRA sọ não thấy mảng xơ vữa động mạch não giữa trái đoạn xoang cảnh chưa gây hẹp dòng chảy lên não, hệ động mạch não giữa hai bên lưu lượng tuần hoàn giảm, lòng động mạch có mảng xơ vữa, khẩu kính lòng mạch não giảm chung cả hai bên so với cùng lứa tuổi (giảm lưu lượng 50% so với người bình thường.

Đặc biệt có mạch não giữa đoạn M1 xơ vữa gây hẹp 80% khẩu kính động mạch não giữa. Hình ảnh nhu mô não bình thường. Siêu âm tim có hình ảnh dầy thất trái, đây là hậu quả của tăng huyết áp.

Động mạch cảnh trong xơ vữa nhẹ

MRI sọ não bình thường

 

Xơ vữa động mạch lan tỏa ở não

 

Xơ vữa co thắt mạch não	Động mạch não bình thường ở tuổi 50
MRA sọ não bình thường tuổi 50	Xơ vữa động mạch lan tỏa ở não

Chú ý: người chuyên môn không sâu khi đọc phim MRA sọ não cần so sánh tương đồng hình ảnh hệ động mạch não của người thường với người bệnh.

Như vậy, bệnh nhân có triệu chứng trên là do thiếu cung cấp dòng máu từ tim qua động mạch cảnh lên não. Nguyên nhân do các động mạch não giữa bị xơ vữa gây hẹp lòng mạch, lưu lượng máu não giảm trên 50%, có nguy cơ bị đột quỵ não khá cao. Thật vậy, các triệu chứng của thiểu năng tuần hoàn não là rất đa rạng và không đặc hiệu.

Tuy nhiên, ở bệnh nhân này có triệu chứng khá đặc trưng của thiếu máu não là tê bì, đau mỏi toàn thân, người mệt mỏi, nằm nghỉ thì đỡ hơn. Khám không có triệu chứng thần kinh khu trú, không có dấu hiệu cảnh báo đột quỵ não. Nếu chỉ chụp cắt lớp vi tính đơn thuần, hoặc MRI sọ não đơn thuần thì không phát hiện được tình trạng xơ vữa động mạch gây thiếu máu não.

2.3 Phác đồ điều trị cho bệnh nhân. 

 Bệnh nhân được điều trị: thuốc tăng tuần hoàn não (Nootropyl, Ginkgo Biloba), chống kết tập tiểu cầu kép (Pletaal, Aspirin), hạ mỡ máu (Aztor 20mg), hạ huyết áp mức vừa 150mmHg (Enalapril 5mg), chống xơ vữa động mạch và điều hòa huyết áp (Homo BQ ngày 4 viên). Đồng thời phải cai thuốc lá, dần tập luyện để giảm cân; người nhà hoặc bệnh nhân được tuyên truyền về cách phát hiện đột quỵ não sớm.

3. Nguyên nhân dẫn tới nguy cơ đột quỵ ở bệnh nhân trên. 

Đột quỵ ở người trẻ tuổi hiện nay tương đối phổ biến. Lý giải tại sao người bệnh mới 41 tuổi đã xơ vữa gây hẹp và co thắt nhiều ở động mạch não, theo các nghiên cứu được công bố thì tiền sử gia đình đột quỵ và tim mạch, nghiện thuốc lá từ nhỏ, béo phì, hay uống rượu, là những yếu tố nguy cơ cao làm thúc đẩy xơ vữa động mạch não từ sớm.

Theo Thang điểm đánh giá nguy cơ đột quỵ DQ-40, bệnh nhân này có điểm nguy cơ 15/40, thuộc nhóm nguy cơ cao. Đây là lời cảnh báo đanh thép với những người có tiền sử gia đình bị đột quỵ, tiền sử tim mạch, nghiện thuốc lá và tăng huyết áp. Lời khuyên từ chuyên gia của Trung tâm dự báo đột quỵ là, cần khảo sát hệ động mạch não sớm, từ bỏ thuốc lá, kiểm soát huyết áp tốt, tập vận động phù hợp để tránh béo phì. Chỉ khi như vậy, chúng ta mới tự cứu mình tránh được nguy cơ bị đột quỵ não từ khi rất trẻ tuổi./.

4. Giải pháp  điều trị xơ vữa động mạch và phóng tránh nguy cơ đột quỵ não hiệu quả. 

Sản phẩm Homo BQ là dòng sản phẩm mới, hiện nay trên thị trường Việt Nam có tác dụng chống xơ vữa động mạch từ gốc theo một cơ chế đặc biệt. Homo BQ có tác dụng bảo vệ sự trơn nhẵn của nội mạc động mạch, chống lại quá trình oxy hóa, tăng sản xuất Oxyt Nitric nên giúp ngăn ngừa tiến trình xơ vữa động mạch, chống xơ cứng động mạch và điều hòa huyết áp. Vì vậy sản phẩm giúp phòng tránh bị tăng huyết áp, bị đột quỵ não, nhồi máu cơ tim và tắc động mạch ngoại vi.

HOMO BQ Giúp ngăn chặn tiến trình xơ vữa động mạch

– Dùng điều trị đợt cấp 10-15 ngày đâu: uống 2 đến 4 viên/lần, ngày uống sáng và chiều.

– Dùng dự phòng bệnh: 2 viên/ngày uống 1 lần buổi chiều, uống hàng ngày./.